Cũng trong kháng chiến chống Pháp, gần 5 vạn cán bộ, đội viên, thanh niên
xung phong hoạt động ngày đêm, sát cánh cùng các đơn vị lực lượng vũ trang, giao
thông vận tải, dân công, đồng bào các dân tộc Việt Bắc và Tây Bắc hoàn thành xuất
sắc các nhiệm vụ quan trọng nhưng đã có gần 200 cán bộ, đội viên đã anh dũng hy
sinh.
Trong kháng chiến chống Mỹ, từ phong trào “Ba sẵn sàng” và “Năm xung
phong” của Đoàn thanh niên Lao động Việt Nam, đã có trên 28 vạn nam nữ thanh niên
tình nguyện tham gia Lực lượng thanh niên xung phong chống Mỹ cứu nước. Với
quyết tâm “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, “Tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm
lược”, lực lượng Thanh niên xung phong chống Mỹ cứu nước tại miền Bắc tập trung
với trên 14 vạn cán bộ, chiến sĩ; mở 102 con đường chiến lược với 4.130 km tổng
chiều dài; vận chuyển 10 vạn tấn vũ khí, đạn, lương thực; trực chiến chốt giữ 3000
trọng điểm chiến lược giao thông; phục phụ 1000 trận đánh; bổ sung 16.000 người
sang quân đội; 15.000 người được kết nạp vào Đảng khi làm nhiệm vụ; có 52 Dũng sĩ
diệt Mỹ và 1.432 Dũng sĩ Quyết thắng trên các chiến trường.
Trên chiến trường miền Nam, với tinh thần “Năm xung phong”, đã có 641 trận
đánh được phục phụ; 1.135 km hầm hào được đào; xây dựng 8 bệnh viện; 272 kho
quân dụng; vận chuyển 23.117 tấn hàng; 9.538 thương binh và 18.000 bộ đội được đưa
qua sông; 2.077 thương binh được chăm sóc, nuôi dưỡng.
Bên cạnh việc tham chiến trên các mặt trận miền Bắc, miền Nam, Thanh niên
xung phong còn tham gia chiến tranh Biên giới bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc
tế. Cả nước có trên 5 vạn nam nữ Thanh niên xung phong tiếp bước cha anh lên đường
phục vụ cuộc chiến tranh bảo vệ biên cương Tổ quốc. Trong đó, gần 13.000 Thanh
niên xung phong tham gia phục vụ cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và làm
nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia (5/1975-8/1988); trên 36.000 Thanh niên xung phong
phục vụ cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc (2/1979-12/1988).
Trong giai đoạn xây dựng Xã hội chủ nghĩa (XHCN) và phát triển kinh tế - xã
hội, Thanh niên xung phong tham gia khắc phục hậu quả chiến tranh, khôi phục kinh
tế, xây dựng XHCN ở miền Bắc (1955-1964). Với nhiệm vụ thu dọn chiến trường; mở
đường chiến lược và khai thông mở, đóng Nậm Na; tiếp quản thủ đô Hà Nội và thành
phố Hải Phòng; khôi phục các tuyến đường sắt; tham gia xây dựng các công trình công
nghiệp… Bước vào giai đoạn xây dựng XHCN ở miền Bắc (1958-1964), Đoàn Thanh
niên tiếp tục thành lập các đội Thanh niên xung phong xây dựng XHCN, đảm nhận
xây dựng các công trình kinh tế lấy tên là Công trình thanh niên… Các công trình
thanh niên gồm có 34 dự án Làng thanh niên lập nghiệp và Khu kinh tế Thanh niên
xung phong; 10 dự án phát triển thủy sản ở các xã nghèo; 6 đảo Thanh niên được xây
dựng; 395 cầu xây dựng thí điểm; 1.000 cầu nông thôn mới ở Đồng bằng sông Cửu
long; có 3.000 hộ gia đình trẻ đến lập nghiệp và nhiều cây trồng vật nuôi.
Trong 70 năm qua, đã có trên 65 vạn nam, nữ thanh niên xung phong phục vụ
chiến đấu, trực tiếp chiến đấu, lao động, sáng tạo với tinh thần dũng cảm, hy sinh, vượt
qua mọi khó khăn, gian khổ hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Trong hai
cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và chiến tranh bảo vệ biên giới đã
có gần 39 vạn Thanh niên xung phong làm nhiệm vụ trên các chiến trường, trong đó có
6.735 người đã hy sinh, gần 6.460 liệt sĩ; 40.451 người bị thương (trên 36.153 thương
binh); trên 14.000 người bị nhiễm chất độc da cam/dioxin; 51.000 thanh niên xung
phong tham gia chiến tranh bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế.
Với những thành tích và sự cống hiến, Đội Thanh niên xung phong công tác
Trung ương đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương Sao vàng, năm