Những ngày Cách mạng Tháng Tám ở Đồng Nai
Hoà cùng không khí cách mạng sục sôi của nhân dân cả nước nói chung và nhân
dân Đồng Nai nói riêng. Trong những ngày tháng Tám lịch sử, quân và dân Biên Hoà
với lòng yêu nước nồng nàn, truyền thống đấu tranh bất khuất, kiên cường, dưới sự
lãnh đạo sáng suốt của Đảng đã nhất tề xông lên giành lấy độc lập, tự do, góp phần
làm nên thắng lợi của Cách mạng tháng Tám - mốc son chói lọi trong lịch sử cách
mạng Việt Nam.
Ngày 20-8-1945 Xứ ủy Nam Kỳ họp hội nghị tại chợ Đệm phổ biến kế hoạch
Tổng khởi nghĩa ở Nam Bộ.
Ngày 23-8-1945 tại căn nhà số 2 dãy phố Sáu sử (Quốc lộ 1 -Biên Hòa) đồng chí
Hoàng Minh Châu chủ trì cuộc họp bàn kế hoạch khởi nghĩa giành chính quyền tại
tỉnh lỵ Biên Hòa.
Căn cứ vào chủ trương của Xứ ủy, hội nghị quyết định tiến hành khởi nghĩa
trước ở trung tâm tỉnh lỵ, thành lập ủy ban khởi nghĩa do đồng chí Hoàng Minh Châu
làm trưởng ban và dự kiến ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời của tỉnh.
Trong ngày 24-8-1945 công nhân đã làm chủ hãng BIF, Nhà ga, Sở Bưu điện.
Cờ đỏ sao vàng của Việt Minh và cờ vàng sao đỏ của Thanh niên tiền phong đã xuất
hiện nhiều nơi trong thị xã Biên Hòa.
Ở huyện Long Thành, ủy ban khởi nghĩa do đồng chí Trịnh Văn Dục lãnh đạo,
đã huy động công nhân cao su, nhân dân các xã kéo về quận lỵ giành chính quyền
trong ngày 24-8-1945. Thắng lợi này càng cổ vũ cán bộ đảng viên và nhân dân náo
nức hành động. Chiều tối ngày 24-8, hàng trăm nhân dân Biên Hòa đã kéo về Sài Gòn
tham gia cướp chính quyền.
Sáng ngày 26-8-1945 hàng trăm đồng bào nội ô thị xã Biên Hòa kéo đến bao vây
Tòa Bố (dinh tỉnh trưởng). Đồng chí Nguyễn Văn Nghĩa dẫn đầu đoàn người tiến
thẳng vào dinh tỉnh trưởng buộc tỉnh trưởng phải đầu hàng và truyền lệnh cho thuộc hạ
các cấp trao chính quyền cho cách mạng. Lá cờ đỏ sao vàng lần đầu tiên được treo ở
dinh tỉnh trưởng trong tiếng, reo hò vang dậy của nhân dân.
Đến 11 giờ trưa cùng ngày, các đồng chí trong ủy ban khởi nghĩa trực tiếp đến
Tòa Bố buộc tỉnh trưởng Nguyễn Văn Quý cùng những viên chức đứng đầu các ty, sở
trong tỉnh bàn giao chính quyền cho cách mạng.
Ngay chiều 26-8 lực lượng cách mạng đã bắt giữ tên chỉ huy lực lượng cảnh sát
Biên Hòa, tịch thu gần 300 súng các loại. Lực lượng cách mạng nhanh chóng tỏa đi
tiếp quản các cơ quan, công sở trong thị xã.
Sáng sớm ngày 27-8-1945, tại quảng trường Sông phố gần 1 vạn người từ khắp
các quận về dự lễ ra mắt chính quyền cách mạng, ủy ban khởi nghĩa tuyên bố chính
quyền đã thuộc về tay nhân dân và công bố danh sách ủy ban nhân dân, cách mạng
lâm thời tỉnh Biên Hòa do đồng chí Hoàng Minh Châu làm chủ tịch.
Chỉ vài ngày sau, chính quyền ở các quận, xã còn lại Châu Thành, Xuân Lộc
cũng nhanh chóng về tay nhân dân
Chỉ trong một thời gian ngắn từ 24-8-1945 đến 28-8-1945 dưới sự lãnh đạo của
Đảng, nhân dân Biên Hòa đã tiến hành khởi nghĩa thắng lợi, giành chính quyền về tay
nhân dân.
Cách mạng Tháng Tám 1945 thể hiện nguyện vọng, mơ ước bao đời của nhân
dân trở thành người dân tự do nước Việt Nam độc lập. Vì vậy, chính Cách mạng
Tháng Tám là một động lực thúc đẩy nhân dân ta kiên trì đẩy mạnh cuộc kháng chiến
chống thực dân đế quốc đến thắng lợi hoàn toàn.