Trần Thị Hòa – Nữ tù chính trị sáng ngời chất ngọc
Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, phụ nữ Việt Nam đã có những đóng góp to
lớn cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Đặc biệt, trong
kháng chiến chống Mỹ, sự xuất hiện của “Đội quân tóc dài” như một huyền thoại độc
nhất vô nhị, có thể đương đầu với các loại vũ khí tối tân, làm câm họng những khẩu
đại bác đang nhả đạn, chặn đứng cả đội quân hùng dũng… và đã trở thành một điểm
sáng trong nghệ thuật chiến tranh nhân dân Việt Nam. Không chỉ thế, với nhiều hình
thức đấu tranh kiên cường, bất khuất, anh dũng của những “Nữ tù chính trị” trong cảnh
gông cùm, xiềng xích cũng góp phần làm nên chiến thắng vẻ vang của quân và dân ta,
dành lại độc lập, hòa bình cho dân tộc Việt Nam anh hùng. Trong những bông hoa tươi
thắm ấy, có một bông hoa rực rỡ mang tên Trần Thị Hòa – Nữ tù chính trị kiên cường,
bất khuất của quê hương Đồng Nai xưa.
Cô Trần Thị Hòa sinh ngày 7
tháng 10 năm 1947 tại xã Phước Tĩnh,
huyện Long Điền, tỉnh Phước Tuy (nay
thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu). Sinh ra
trong một gia đình nông dân nghèo, ở
vùng quê giàu truyền thống cách mạng,
ngay từ khi còn thơ bé, cô sớm giác ngộ
lý tưởng cách mạng và mong muốn
được đi thoát ly. Cô sung sướng vì được
mấy anh tin tưởng, giao nhiệm vụ dò la
tình hình địch hay mua giúp pin, đèn,
thuốc tây, dây điện cho tổ chức.
Tháng 8/1961, khi chưa đầy 15
tuổi, cô Ba Hòa tham gia Hội phụ nữ
giải phóng và làm tổ trưởng phụ nữ. Cô
vận động, thuyết phục chị em đóng tiền
nguyệt liễm, làm giao liên đưa thư từ
cho mấy chú du kích. Cuối năm 1963,
cô được tổ chức cách mạng địa phương
chấp nhận cho cô được đi thoát ly. Năm
1964, cô Ba Hòa móc nối với cơ sở ở
Bình Châu để nắm dân, làm công tác dân vận.
Ngày 02/7/1965, khi cô đang đi vận động một số thanh niên tham gia cách
mạng thì bị tụi lính chặn lại tra hỏi giấy tờ. Biết không xong, cô ngược tay ra sau, thò
vô túi xé nát giấy tờ tài liệu mang theo, tiện thể rút chốt trái lựu đạn M26 định bụng
“cưa đôi” với tụi lính. Ngay lập tức, một tên lính táng cô hai bạt tai làm cô hoa mắt,
rồi chúng trói cô lại. Tụi lính lôi cô về nhà hội đồng xã, trên đường đi gặp một vài
thanh niên đã đồng ý đi thoát ly cùng cô, ai nấy đều lo sợ. Biết mọi người đang lo lắng
nên cô thầm nhủ: “chết thì chết, nhất định không khai, không làm ảnh hưởng đến niềm
tin của đồng bào với cách mạng!”
Về tới tiểu khu, cô bị chúng tra tấn rất dã man, nào là dùng kềm rút móng tay,
dùng đục nhổ răng, dùng dùi cui, ma trắc, búa, roi điện, máy quay điện để tra tấn lên
cơ thể cô. Chưa hết, chúng còn bắt cô uống nước xà bông kèm ớt bột, trói tay cô ra sau
và treo ngược lên trần nhà hay bỏ cô vào thùng phi nước, đậy nắp kín rồi dùng chày
đập bên ngoài thùng,... Tra tấn nhiều tháng liền, nhưng cô Hòa vẫn kiên trung, bất