Kỷ niệm 105 ngày sinh của cố Nhân sĩ Lương Văn Lựu
Quê hương Biên Hòa – Đồng Nai đã sản sinh ra bao nhân sĩ, hiền tài như Bình
Nguyên Lộc, Bùi Hữu Nghĩa, Đằng Phương - Nguyễn Ngọc Huy, Nguyễn Tất
Nhiên,…. Một trong những đóa hoa rực rỡ bất tử ấy là nhân sĩ Lương Văn Lựu.
Người đã dành hết phần đời của mình trong việc biên khảo và nghiên cứu cho nền văn
học, lịch sử của quê hương Biên Hòa – Đồng Nai. Đặc biệt là tác phẩm giá trị được
nhiều người biết đến là “Biên Hòa Sử Lược”. Nhân kỷ
niệm 105 năm ngày sinh của nhân sĩ Lương Văn Lựu
(1916 -1992), thư viện tỉnh Đồng Nai xin giới thiệu sơ
lược về tiểu sử, cuộc đời, những cống hiến lớn lao của
Ông cho nền văn học, nghiên cứu sử lược của vùng
đất Biên Hòa - Đồng Nai nói riêng.
Lương Văn Lựu sinh ngày 22 tháng 12 năm
1916 tại làng Tân Thành, Bình Trước (nay thuộc
phường Bửu Long, thành phố Biên Hòa). Ông là con
út trong một gia đình nho giáo, cha làm nghề bốc
thuốc bắc chữa bệnh, mẹ ở nhà nội trợ.
Từ thời thơ ấu, Lương Văn Lựu rất ham thích
học hỏi. Vì vậy, dù nhà nghèo nhưng cha mẹ, chị của
ông đều tần tảo làm lụng để có tiền cho ông ăn học.
Vừa học ở trường lớp, vừa tự học ở nhà, Lương Văn
Lựu đã trau dồi được cho mình vốn kiến thức. Với bản
tính thông minh và cầu tiến, Ông đã không phụ lòng,
phụ sức của người thân. Năm 1935, Lương Văn Lựu
tốt nghiệp Trung học Pháp - Việt với vốn ngoại ngữ
thuộc loại giỏi.
Mặc dù không được học tiếp, nhưng với ý chí và lòng kiên nhẫn đã giúp ông
vượt qua bao khó khăn đời thường để duy trì tiếp con đường học vấn bằng cách tự học
tại nhà.
Những năm trước 1945, cùng với những người cùng thời: Lý Văn Sâm, Bùi
Nhựng,… Lương Văn Lựu viết báo và dịch thơ đăng trên một số báo như: Tiểu thuyết
Thứ Bảy, Sài Gòn mới,... với các bút danh Nhứt Lưu, Trọng Khanh. Trong nghiệp viết
báo, Lương Văn Lựu từng là chủ bút của tờ Biên Hùng tại Biên Hòa.
Điều đặc biệt là ông luôn ý thức giữ gìn truyền thống văn hóa quê hương mà cụ
thể là truyền thống văn hóa của vùng đất Biên Hòa - Đồng Nai. Vì vậy, dù bận về công
việc, Lương Văn Lựu vẫn âm thầm, cần mẫn đi sưu tầm, ghi chép tư liệu về vùng đất
nơi ông đã sinh ra và lớn lên. Ông say mê tìm tòi trong cổ sử, đi điền dã ghi chép
những điều mắt thấy, tai nghe về quê hương của mình. Hơn 30 năm miệt mài, Lương
Văn Lựu đã hoàn thành một số công trình nghiên cứu của mình về vùng Biên Hòa -
Đồng Nai, tiêu biểu nhất là bộ sách “Biên Hòa sử lược toàn biên” gồm 5 tập: Trấn
Biên cổ kính; Biên Hùng oai dũng; Đồng Nai thơ mộng ; Biên Hòa tân tiến ; Ba trăm
năm người Việt gốc Hoa.
Trong cuốn “Trấn Biên cổ kính”, tác giả viết: “Tôi không có cao vọng theo con
đường của một Ngô Sĩ Liên, một Phan Huy Chú, một Trần Trọng Kim, một Phạm Văn
Sơn, nhưng chỉ vì nặng tình bản sở, mà làm kẻ lữ hành nhỏ bé, đi từng bước một, trên
đường sử học, nhặt từng mảnh sử liệu vụn vặt ở mỗi nơi, ghi chép từng mẩu chuyện
truyền khẩu mỗi vùng, giẫm chân trên gần khắp miền đông, từ thành thị đến thôn quê,