tìm đường về nước hoạt động, Hà Huy Tập đã viết một số bài báo về Đảng Cộng sản
Đông Dương và phong trào Đông Dương gửi đăng trên tạp chí Bôn sơ vích. Đây là
những bài báo thể hiện rõ quan điểm của Hà Huy Tập trong việc khẳng định vai trò
lãnh đạo tất yếu của Đảng đối với tiến trình phát triển cuả cách mạng Đông Dương.
Tháng 3/1935, Hà Huy Tập được cử làm bí thư Ban chỉ huy ở ngoài của Đảng
Cộng sản Đông Dương, trực tiếp chủ trì Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ nhất họp từ
27 đến 31 tháng 3 năm 1935 tại nhà số 2, đường Quan Công, Ma Cao (Trung Quốc).
Đồng chí Hà Huy Tập đọc báo cáo chính trị tổng kết phong trào cách mạng Đông
Dương. Tháng 7/1936, Ban Chỉ huy ở ngoài của Ðảng họp và quyết định cử đồng chí
Hà Huy Tập, Thư ký Ban Chỉ huy ở ngoài về nước để tổ chức Ban Chấp hành Trung
ương, khôi phục các tổ chức đảng và giữ chức Tổng bí thư của Đảng. Tháng 3/1938,
ông thôi giữ chức Tổng Bí thư, là Ủy viên Thường vụ Trung ương và thành viên Ban
Bí thư Trung ương Đảng.
Tháng 5-1938, Hà Huy Tập bị thực dân Pháp bắt khi đang trên đường đi công
tác. Trong hoàn cảnh ở Pháp Mặt trận Nhân dân lên cầm quyền, nên chính quyền thực
dân Pháp ở Việt Nam mặc dầu biết Hà Huy Tập là người lãnh đạo quan trọng của
Đảng nhưng không thể lấy lí do đó để bắt giam đồng chí, phải lấy cớ trộm cắp giấy tờ,
mang căn cước của người khác để phạt đồng chí tám tháng tù và năm năm quản thúc
tại quê nhà Hà Tĩnh. Nhưng đến tháng 3/1940 thực dân Pháp vu cáo Hà Huy Tập có
trách nhiệm về tinh thần đối với khởi nghĩa Nam Kỳ, nên đã bắt lại đồng chí và tòa án
thực dân tuyên án tử hình. Ngày 28/8/1941, Hà Huy Tập cùng với các đồng chí
Nguyễn Văn Cừ, Võ Văn Tần, Nguyễn Thị Minh Khai… bị địch xử bắn tại trường bắn
Hóc Môn - Gia Định.
Với một trí tuệ sắc sảo và nền học vấn tương đối vững vàng, ngay từ khi mới
tham gia Hội Phục Việt, ông đã tỏ ra là người có năng lực tư duy lý luận, quan tâm
nhiều đến các vấn đề lý luận tổ chức và xây dựng Đảng. Hà Huy Tập giữ vai trò quan
trọng thời kỳ dựng Đảng và tiếp tục hoạt động trong những năm (7-1936 đến 3-1938)
trên cương vị Tổng Bí thư của Đảng. Hà Huy Tập là người chiến sĩ cộng sản kiên
cường đã trọn đời hy sinh cho Đảng và dân tộc.
Hà Huy Tập là một trong những nhà hoạt động cách mạng lớp đầu tiên của
Đảng, cùng với các đồng chí Trần Phú, Lê Hồng Phong, Ngô Gia Tự, Nguyễn Thị
Minh Khai, Nguyễn Văn Cừ, Hoàng Văn Thụ … đã viết nên những trang sử bằng vàng
của lịch sử cách mạng Việt Nam trong những giai đoạn đầu tiên khó khăn của cách
mạng. Cống hiến nổi bật của đồng chí Hà Huy Tập là chủ trì tổ chức Đại hội lần thứ
nhất của Đảng trong điều kiện vô cùng khó khăn trước sự truy lùng, vây bủa của kẻ
thù.Thành công của Đại hội đã góp phần rất quan trọng trong việc khôi phục hệ thống
tổ chức Đảng đã bị phá vỡ từ đầu những năm ba mươi của thế kỷ XX. Đồng chí Hà
Huy Tập là nhà lý luận xuất sắc của Đảng ta trên mặ trận tư tưởng, lý luận, đấu tranh
không khoan nhượng với các phần tử “tả” khuynh, bảo vệ những nguyên tắc của Đảng
và sự trong sáng của chủ nghĩa Mác – Lê nin. Những cống hiến ấy đã tạo tiền đề vô
cùng quan trọng để thúc đẩy phong trào đấu tranh yêu nước của nhân dân ta phát triển
mạnh mẽ tiến tới tổng khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi trong Cách mạng Tháng
tám năm 1945.
Suốt 16 năm từ khi tham gia hoạt động cách mạng đến khi trút hơi thở cuối
cùng, Hà Huy Tập đã dành trọn cuộc đời cho công tác xây dựng Đảng. Tài năng về tổ
chức của Hà Huy Tập được thể hiện thông qua những hoạt động không mệt mỏi nhằm