 |
Nhin lai gia tri tu tuong nhan van quan su cua vua Le Hoan |
|
|
1 Page 1 |
▲back to top |
Nhìn lại giá trị tư tưởng nhân văn quân sự của vua Lê Hoàn
nhân kỷ niệm 1.080 năm ngày sinh của ông (10/8/941 – 10/8/2021)
Theo sử sách, Lê Hoàn sinh ngày 10/8/941. Ông quê gốc làng Bảo Thái, huyện
Thanh Liêm (nay là xã Ninh Thái, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam). Mồ côi cha mẹ từ
nhỏ, hoàn cảnh gia đình lại khó khăn nên Lê Hoàn được cụ Lê Đột ở trang Kẻ Mía (nay
là làng Phong Mỹ, xã Trường Xuân, huyện Thọ Xuân, Thanh Hóa) nhận làm con nuôi
và được học văn, học võ. Với tư chất thông minh và đức cần mẫn, hiếu học, Lê Hoàn
học rất giỏi và được thầy yêu quý, bạn bè khâm phục, riêng cha nuôi rất vui mừng và
cho Lê Hoàn học nhiều hơn. Lớn lên, Lê Hoàn đi theo Nam Việt vương Đinh Liễn. Dù
chỉ là lính thường nhưng trí dũng hơn người, tính tình phóng khoáng nên được cha con
Đinh Bộ Lĩnh yêu mến. Ông trưởng thành từ trận mạc và không ngừng phấn đấu rèn
luyện, phò giúp Đinh Tiên Hoàng dẹp loạn 12 xứ quân, lập nhiều công trạng và trở thành
Thập đạo tướng quân, một nhà tổ chức chỉ huy quân sự kiệt xuất của vương triều nhà
Đinh.
Mùa Đông tháng 10 năm Kỷ Mão (979), vua Đinh Tiên Hoàng và con trai cả
Nam Việt Vương Đinh Liễn bị Đỗ Thích sát hại, nội bộ triều đình nhà Đinh rối ren, triều
đình nhà Tống quyết định đem quân xâm lược Đại Cồ Việt. Lê Hoàn được cử làm nhiếp
chính, giúp ấu Chúa nhà Đinh giữ yên biên cương xã tắc, dẹp tan nội phản, được Thái
hậu Dương Vân Nga trao áo long bào, đứng đầu cuộc kháng chiến chống Tống của quân
dân nước Đại Cồ Việt. Năm Canh Thìn 980 Lê Hoàn lên ngôi Hoàng đế, đặt niên hiệu
là Lê Đại Hành. Ông là vị Hoàng đế sáng suốt trong 24 năm của dân tộc Việt Nam ở thế
kỷ X. Lê Hoàn cùng các tướng lĩnh và quân đội đã tổ chức những trận địa phòng thủ
vững chắc. Ông đã vừa thực hành tác chiến phòng ngự để ngăn chặn tiêu hao giặc, vừa
tổ chức mai phục để tiến công tiêu diệt giặc, tạo điều kiện thuận lợi để quân ta thực hiện
phân công, tiến công, truy kích tiêu diệt quân Tống làm nên chiến thắng Bạch Đằng năm
981.
Lên ngôi vua trong cảnh đất nước khó khăn, hiểm nghèo. Trong hoàn cảnh đó,
ông đã thể hiện đức độ và tài năng với những phương pháp đúng đắn, sáng tạo, chủ động
lãnh đạo quân dân Đại Cồ Việt chuẩn bị và tiến hành kháng chiến chống Tống xâm lược.
Ông gấp rút chuẩn bị lực lượng cho người dò xét tình hình để xác định chiến lược và
bày trận chống giặc. Ông nắm chắc ý định tác chiến của quân Tống. Dưới sự chỉ huy
trực tiếp của vua Lê Đại Hành và tinh thần chiến đấu kiên cường của quân dân Đại Cồ
Việt, cuộc kháng chiến chống quân Tống lần thứ nhất vào năm 981 đã giành thắng lợi
to lớn. Đây là minh chứng cho tài thao lược, mưu trí sáng tạo của vua Lê Đại Hành,
đồng thời cũng khẳng định ý chí độc lập, tự cường, kiên quyết chống giặc ngoại xâm,
bảo vệ độc lập dân tộc và chủ quyền quốc gia của ông. Ông cũng trực tiếp cầm quân để
dẹp bọn phản loạn giữ yên lòng dân và chủ quyền đất nước. Trong phép trị nước, ông
luôn đặt ra mục tiêu mang lại cuộc sống bình yên cho muôn dân trong một quốc gia độc
lập, thống nhất. Vì vậy, những chính sách của vương triều Tiền Lê định ra cơ bản được
người dân ủng hộ và thực thi hiệu quả.
Bên cạnh đó, với kinh nghiệm và tài thao lược về quân sự, vua Lê Hoàn đã dày
công chăm lo tổ chức, huấn luyện quân đội vào nề nếp, vững mạnh hơn để phục vụ
chống giặc ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc. Nhờ vào tài thao lược quân sự của Lê Đại Hành
trong việc nắm vững âm mưu xâm lược của giặc, chủ động xây dựng kế hoạch phòng
thủ từ thời bình, trọng dụng người tài trong tổ chức và hoạt động quân sự, quân dân Đại
|
|
2 Page 2 |
▲back to top |
Cồ Việt đã làm nên chiến công oanh liệt. Ông đã cho xây dựng các công trình quân sự
trên từng hướng dự kiến về chống giặc khi chiến tranh xảy ra, kết hợp với thế trận trong
cả nước; lại mưu lược linh hoạt, sáng tạo, vừa tiêu hao, tiêu diệt từng bộ phận địch, và
bằng trận quyết chiến quét sạch quân thù ra khỏi đất nước, mạng lại hòa bình cho dân
tộc. Trên các hướng tiến công đánh địch, quân Tống đều bị chặn đánh một cách quyết
liệt. Hoàng đế Đại Hành đã tổ chức sử dụng lực lượng, bố trí đội hình thích hợp, dùng
mưu lừa địch, chia cắt quân địch. Trong mỗi thời điểm ông từng bước tạo thế, tạo lực
và chớp thời cơ đánh trận then chốt để giành thắng lợi quyết định của cuộc chiến mà ít
hao tổn của cải và sinh lực.
Chiến thắng năm 981 của quân dân Đại Cồ Việt đã giáng đòn quyết định vào ý
chí xâm lược của triều đình Tống. Để giữ vững nền độc lập, ngăn ngừa âm mưu gây
chiến, vua Lê Hoàn thực hiện phương sách ngoại giao vừa mềm dẻo, vừa hòa hiếu, do
vậy ông rất chú trọng mối quan hệ hòa hiếu với nước Tống. Năm 997, nhân khi vua
Tống băng hà và việc nhà Tống phong Lê Hoàn làm Nam Bình Vương, Lê Hoàn đã sai
sứ sang Tống đáp lễ, trước hành động đó của Lê Hoàn, vua Tống đã ban chiếu thư khen
ngợi. Từ đó, nhà Tống thay đổi chính sách đối ngoại theo hướng có lợi cho ta. Cùng với
việc dẹp giặc ngoài, hoàng đế Đại Hành rất coi trọng ổn định chính trị, xã hội trong
nước, phát triển kinh tế, chăm lo đời sống cho nhân dân.
Tư tưởng nhân văn quân sự của vua Lê Hoàn đã kế thừa, phát triển truyền thống
của triều đại vua Đinh. Ông vừa là nhà chiến lược quân sự, vừa là vị chỉ huy tối cao trực
tiếp chỉ đạo quân dân Đại Cồ Việt kháng chiến chống Tống thắng lợi. chiến thắng Bạch
Đằng năm 981 của tướng quân Lê Hoàn, là chiến công của sự kết hợp mưu trí và sức
mạnh đoàn kết, tiêu diệt quân Tống xâm lược. Ông là vị tướng cầm quân xuất sắc, xông
pha trận mạc, lập nhiều chiến công hiển hách. Là người có công lớn trong tổ chức xây
dựng quân đội, rèn luyện quân sĩ, tổ chức xây dựng thế trận quốc phòng vững chắc trong
thời bình. Tư tưởng nhân văn quân sự của Lê Hoàn có giá trị, ý nghĩa lịch sử sâu sắc
không chỉ đối với lịch sử thời ấy, mà còn có giá trị thiết thực đối với tổ chức và hoạt
động quân sự trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc ở các thời
kỳ lịch sử sau này.
Yên Yên