Đồng chí Phan Đăng Lưu - Sáng mãi tấm gương người chiến sĩ cộng sản tiền bối,
nhà lãnh đạo xuất sắc của cách mạng Việt Nam
Trong suốt chiều dài lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước, đã có biết bao tấm
gương anh dũng, kiên cường, bất khuất chống giặc ngoại xâm, đặc biệt là trong thời kỳ
đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược, đã có nhiều người con ưu tú của dân tộc của
Đảng hy sinh vì độc lập của Tổ quốc, vì tự do và hạnh phúc của nhân dân. Phan Đăng
Lưu nổi bật lên trong số những nhà lãnh đạo cách mạng xuất sắc, tiêu biểu của Đảng
và dân tộc Việt Nam.
Sinh thời, đồng chí Phan Đăng Lưu là một chiến sĩ cộng sản tiền bối, một trí thức
cách mạng tiêu biểu, một vị lãnh đạo cao cấp - Tổng Bí thư/ Bí thư Trung ương Đảng
Cộng sản Đông Dương – Đảng Cộng sản Việt Nam… đã kiên cường, chèo lái con
thuyền cách mạng Việt Nam vượt qua giai đoạn gian nan, thử thách nhất của cuộc đấu
tranh giành lại độc lập, tự do và giải phóng dân tộc.
Vốn dĩ là hậu duệ của Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi và Thái tổ Mạc Đăng Dung,
lại được giáo dục truyền thống yêu nước cách mạng của gia đình và quê hương (tại xã
Hoa Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An), ngay từ những năm tháng tuổi trẻ học
đường, đồng chí Phan Đăng Lưu đã ấp ủ hoài bão đưa nước ta theo con đường phát
triển, tự do, độc lập nhằm mưu cầu hạnh phúc cho nhân dân. Ở tuổi thanh niên, với tư
chất thông minh, tinh thần ham học hỏi, tìm tòi cái mới và gần gũi với nhân dân, đồng
chí đã sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng là phải đánh đuổi thực dân Pháp xâm lược và
bè lũ phong kiến tay sai mới có thể cứu được nước, cứu được nhà, mới có thể chấn
hưng đất nước.
Cũng như nhiều trí thức đương thời, đồng chí Phan Đăng Lưu đã sớm dấn thân
vào con đường đấu tranh cách mạng đầy gian lao, thử thách. Qua nhiều năm hoạt động
cách mạng, đồng chí đã trưởng thành: từ một đảng viên và cán bộ lãnh đạo chủ chốt
của Tân Việt Cách mạng Đảng (tiền thân là Hội phục Việt), đồng chí đã trở thành
đảng viên và cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Đảng Cộng sản Đông Dương trong thời kỳ
cách mạng Việt Nam gặp nhiều sóng gió và biến động. Đồng chí được trao giữ trọng
trách Ủy viên Xứ ủy Trung Kỳ (1936-1937), Ủy viên BCH Trung ương Đảng Cộng
sản Đông Dương (1937-1939).
Là người thuộc thế hệ chiến sĩ cộng sản đầu tiên, đồng chí Phan Đăng Lưu đã có
những đóng góp quan trọng trong việc xây dựng, khôi phục tổ chức đảng và quần
chúng ở Trung Kỳ và Nam Kỳ, tham gia lãnh đạo cuộc vận động dân chủ, đưa ra
những quyết định quan trọng tạo tiền đề đưa phong trào cách mạng Việt Nam bước
sang giai đoạn phát triển mới. Khi gần như toàn bộ BCH Trung ương Đảng bị bắt
(năm 1940), chỉ còn một mình đồng chí Phan Đăng Lưu là Ủy viên Thường vụ BCH
Trung ương, đồng chí đã nêu cao tinh thần trách nhiệm, tiếp tục chèo lái con thuyền
cách mạng Việt Nam, duy trì và phát triển phong trào cách mạng trên toàn quốc.
Vào cuối tháng 10/1940, đồng chí Phan Đăng Lưu từ Nam ra Bắc cùng với Xứ ủy
Bắc kỳ tổ chức Hội nghị tái lập BCH Trung ương Đảng (Hội nghị Trung ương lần thứ
VII). Tại Hội nghị này, đồng chí Phan Đăng Lưu được đề cử vào cương vị Tổng Bí
thư BCH Trung ương khóa VII. Sau đó, với lý do phải vào Nam ngay để hoãn cuộc
khởi nghĩa Nam kỳ theo quyết định của Hội nghị, đồng chí Phan Đăng Lưu đã đề cử
đồng chí Trường Chinh làm quyền Tổng Bí thư của Đảng… Chiều ngày 22/11/1940,
đồng chí Phan Đăng Lưu đã bị bắt ở Chợ Lớn và bị quân thù âm thầm đưa đi thủ tiêu
vào đêm ngày 26/8/1941 tại trường bắn Ngã Ba Giồng, Hóc Môn, Gia Định.
20 năm hoạt động cách mạng liên tục và sôi nổi, đồng chí đã hiến dâng trọn đời