 |
110 nam ngay sinh Giao su Ton That Tung nguoi thay thuoc mau muc |
|
|
1 Page 1 |
▲back to top |
Kỷ niệm 110 năm ngày sinh Giáo sư Tôn Thất Tùng – Người thầy thuốc mẫu
mực của nhân dân Việt Nam (10/5/1912 – 10/5/2022)
Giáo sư bác sĩ Tôn Thất Tùng sinh ngày 10-5-1912 tại Thanh Hóa và lớn lên ở
quê nội, Thành phố Huế (Bình Trị Thiên), là một trí thức tài năng, một nhà khoa học
lỗi lạc, một con người đã gắn bó cả cuộc đời mình với cách mạng, với nhân dân và có
những cống hiến xuất sắc cho sự nghiệp giải phóng và xây dựng đất nước theo con
đường mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn.
Ông xuất thân từ một gia đình có dòng dõi hoàng tộc nhà Nguyễn, có nhiều
điều kiện chọn lựa con đường đi cho bản thân mình. Nhưng từ rất sớm, lòng yêu
thương con người và ý thức dân tộc, ý thức được “tự do” không phụ thuộc vào đám
quan lại hay chính quyền thực dân đã khiến ông lựa
chọn nghề y, một nghề rất vất vả, lắm chông gai, lại
bị thực dân Pháp chèn ép, kìm hãm. Ngay từ khi còn
là sinh viên Trường Y cho đến khi là bác sĩ ngoại
trú, rồi bác sĩ nội trú, Tôn Thất Tùng đã luôn thể
hiện sự say mê nghiên cứu khoa học, óc quan sát,
tinh thần làm việc rất nghiêm túc khiến cho bao
người cảm phục và kính trọng ông.
Năm 1931, ông ra Hà Nội theo học tại trường
Trung học Bảo Hộ (Trường Bưởi – trường Chu Văn
An ngày nay). Năm 1935, ông học tại trường y khoa
Hà Nội – viện Đại học Đông Dương. Trong suốt thời
gian từ 1935 đến 1939, chỉ bằng một con dao nạo
thô sơ, ông đã phẫu thuật trên 200 lá gan của thử thi
để nghiên cứu các mạch máu và vẻ lại thành các sơ
đồ đối chiếu. Trên cơ sở đó ông đã viết và bảo vệ
thành công luận án tốt nghiệp bác sĩ y khoa (1939)
với nhan đề “Cách phân chia mạch máu của gan”. Với bản luận án này, ông đã được
tặng Huy chương Bạc của Trường Đại học Tổng hợp Pari (Trường Đại học Y – Dược
Hà Nội lúc bấy giờ là một bộ phận). Bản luận án được đánh giá rất cao và trở thành
tiền đề cho những công trình khoa học nổi tiếng của ông.
Sau Cách mạng Tháng Tám thành công, Tôn Thất Tùng được giao nhiệm vụ
chăm sóc sức khỏe cho Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong thời gian đó ông đã viết cuốn
sách “Viêm tụy cấp tính và phẫu thuật”. Đây là cuốn sách khoa học về ngành Y được
xuất bản lần đầu tiên tại nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa. Ánh sáng và đôi mắt của
Bác Hồ đã tác động rất lớn đến tư tưởng, tình cảm của ông, làm cho Tôn Thất Tùng
chuyển biến theo con đường cách mạng, cả cuộc đời ông đã cống hiến cho khoa học,
cho nghành y và cho việc xây dựng một nền y học Việt Nam vững mạnh. Trong những
năm tháng tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp, dù trong bất kỳ hoàn cảnh khó
khăn nào của cuộc kháng chiến ông vẫn luôn giữ tâm hồn lạc quan của một người bác
sĩ luôn hành nghề trong sự vô tư và thân thiết như lời thề Hipôrát, luôn tin tưởng và
dành trọn cuộc đời mình cho niềm tin, cho lý tưởng mà ông đã lựa chọn. Óc quan sát tỉ
mĩ, tinh thần làm việc nghiêm túc, sáng tạo, luôn tư duy, tìm tòi những vấn đề còn
chưa được giải đáp, đặt vấn đề để tìm câu trả lời với tinh thần tự học hỏi, say mê,
nghiên cứu là những phẩm chất quý giá để Giáo sư Tôn Thất Tùng hoàn thành các
công trình khoa học xuất sắc, đóng góp vào việc xây dựng nền y học của nước Việt
Nam độc lập.
|
|
2 Page 2 |
▲back to top |
Một thời gian sau, ông được cử làm giám đốc bệnh viện Phủ Doãn và cùng với
giáo sư Hồ Đắc Di, ông đã bắt tay xây dựng Trường Đại học Y của nước Việt Nam
độc lập. Sau khi thực dân Pháp nổ súng tái xâm lược Đông Dương, ông tham gia tổ
chức cứu chữa thương bệnh binh, xây dựng các tuyến mổ xẻ như ở mặt trận Tây Nam
Hà Nội cùng các Bác Sĩ Nguyễn Hữu Trí, Hoàng Đình Cầu…Trong thời kỳ chiến
tranh ác liệt, ông vẫn tham gia tổ chức điều trị, phát triển ngành y tế, đồng thời với
nghiên cứu khoa học, với đào tạo sinh viên, xây dựng nền tảng trường y khoa Việt
Nam, dù phải di chuyển nhiều lần, ở nhiều địa bàn như Vân Đình, Hà Đông (1946),
Lăng Quán, Tuyên Quang (1947), Phù Ninh, Phú Thọ (1949), Chiêm Hóa, Tuyên
Quang (1950)…Ông còn được cử làm cố vấn phẫu thuật ngành quân y cho Bộ Quốc
Phòng. Cũng trong thời gian này, cùng với giáo sư Đặng Văn Ngữ, ông đã nghiên cứu,
góp phần sản xuất penicillin phục vụ thương bệnh binh trong điều kiện dã chiến.
Năm 1947, Giáo sư Tôn Thất Tùng được cử giữ chức Thứ trưởng Bộ Y tế và
giữ chức vụ này cho đến năm 1961. Từ năm 1954, Ông là Giám đốc bệnh viện Hữu
nghị Việt - Đức, và giữ cương vị Chủ nhiệm Bộ môn Ngoại, Đại học Y Dược Hà Nội.
Ông đề cao việc tiếp thụ y học phương Tây để xây dựng và phát triển nền y học của
nước nhà, nghiên cứu bệnh tật và chữa trị cho người Việt Nam, đi đầu trong việc áp
dụng các kỹ thuật phát triển ngành ngoạt khoa Việt Nam. Ông là người đầu tiên mổ
tim ở Việt Nam (1958). Trong những năm 1960, ông đã nghiên cứu thành công
phương pháp “cắt gan có kế hoạch”, thường được gọi là “phương pháp mổ gan khô”
hay “phương pháp Tôn Thất Tùng”. Ông cũng là người đặt nền móng cho việc nghiên
cứu tác hại của chất độc hóa học điôxin đến con người và môi trường tại Việt Nam,
phương pháp điều trị các vết thương do bom bi, phương pháp điều trị ung thư gan
bằng phẫu thuật kết hợp dùng miễn dịch và 123 công trình khoa học khác.
Là một bác sĩ hàng đầu, nhà khoa học lớn, với cương vị là Thứ trưởng Bộ Y tế
nhưng bác sĩ Tôn Thất Tùng luôn giản dị, gần gũi và chăm sóc bệnh nhân bằng một
tình cảm đặc biệt như đối với người thân của mình. Với học trò, ông luôn ân cần, chỉ
bảo tận tình, đào tạo nên lớp lớp các thế hệ thầy thuốc Việt Nam, là lực lượng nòng cốt
để xây dựng nền y học Việt Nam hiện đại. Giáo sư Tôn Thất Tùng là một trong những
người đầu tiên xây dựng Trường Đại học Y Hà Nội của nước Việt Nam độc lập, ông
đã gắn bó cuộc đời mình với công tác đào tạo cán bộ, nghiên cứu khoa học đến phục
vụ con người.
Là một nhà khoa học lớn thường xuyên làm việc với bệnh nhân, với phẫu thuật,
tiếp xúc với nỗi đau của con người nhưng Giáo sư Tôn Thất Tùng có một trái tim nhạy
cảm và một tâm hồn thi sĩ. Trái tim ông luôn rung động trước những nỗi đau của con
người, luôn yêu thương con người và luôn lạc quan dù trong bất kỳ hoàn cảnh khó
khăn nào. Niềm tin tưởng, lạc quan đó ở ông luôn có sức lan tỏa, cảm hóa lớn đối với
những người xung quanh, với bạn bè, đồng nghiệp, học trò và cả những bệnh nhân và
người nhà của họ.
Vào ngày 7-5-1982, sau một cơn đau tim Giáo sư Tôn Thất Tùng đã trút hơi thở
cuối cùng tại Hà Nội, hưởng thọ 70 tuổi và an táng tại nghĩa trang Mai Dịch – Hà Nội.
Với những công lao, đóng góp to lớn của ông đối với nền y học Việt Nam, Giáo
sư Tôn Thất Tùng đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng nhiều danh hiệu, nhiều
huân chương, huy chương cao quý, nhưng trên tất cả đối với ông đó là được đem sức
của mình để phục phụ nhân dân, được đóng góp công sức vào sự phát triển của khoa
học Việt Nam.
Nhân dịp kỷ niệm 110 năm ngày sinh của Giáo sư, bác sĩ Tôn Thất Tùng nhắc
lại những kỷ niệm về ông, ôn lại những bài học mà ông đã dạy, tìm hiểu thêm về
|
|
3 Page 3 |
▲back to top |
những chặng đường đến với khoa học, với cách mạng Việt Nam để chúng ta thêm cảm
phục tài năng, trí tuệ, đức độ của một nhà khoa học chân chính, một tài năng lớn mà
quá đỗi bình dị, gần gũi, thân quen. Ông luôn là tấm gương sáng ngời để lớp lớp các
thế hệ học trò Trường Y, các cán bộ đảng viên, bác sĩ phấn đấu học tập và noi theo./.
Mai Mai