Kỷ niệm 75 năm Ngày Thương binh liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2022)
Đồng đội ơi - Những năm tháng không quên
Nhà thơ Trương Vĩnh Tuấn đã viết:
“Tôi gọi mãi sao đồng đội không thưa,
Mà mưa cứ rơi gió cứ gào cứ thét,
Mà cứ thẳng hàng ngang hàng dọc,
Hết giặc rồi sao không dậy mà vui?
Tôi gọi mãi sao không ai trả lời,
Lạnh trắng một màu cắt da cắt thịt,
Tổ quốc sum vầy các anh đâu hết?
Cứ vô tình hay rong hay chơi”.
Tám câu thơ chứa chan tình đồng đội đã chạm đến nỗi đau tận cùng của sự hy
sinh, mất mát, làm rung động trái tim hàng triệu người Việt Nam. Từng câu từng lời là
tấm lòng, tấc dạ, nỗi nhớ thương, sự “hờn trách” mà tác giả gửi đến những đồng đội
thân yêu của mình (dù đã hòa bình độc lập, nhưng các anh vẫn đang nằm trong lòng
đất lạnh). Và:
“Đồng đội ơi!
Dù năm tháng không nguôi,
xin hãy để cho tôi được khóc,
với những nấm mộ có tên hàng ngang hàng dọc,
vì chúng tôi là đồng đội của nhau”.
“Đồng đội ơi!” tiếng gọi da diết từ trái tim của những người lính. Họ không có
gì ngoài nghĩa tình đồng đội, bao cảm xúc như dồn nén, cất tiếng gọi nhớ nhung những
người đồng đội hôm qua, họ đã ngã xuống để đổi lấy tự do độc lập của dân tộc mãi mãi
không thể trở về bên gia đình của mình.
Dựa trên bài thơ của Trương Vĩnh Tuấn, nhạc sĩ Nguyễn Giang đã tìm được sự
đồng cảm và phổ thành bản nhạc mang đầy cảm xúc và ý nghĩa. Những nốt nhạc như
bật ra từ ý thơ hay chính sự đồng điệu giữa nhà thơ và nhạc sĩ đã mang đến giai điệu
da diết đến cháy lòng. Tiếng gọi “Đồng đội ơi” chính là những vần thơ quyện vào nốt
nhạc mà tác giả dùng để đi tìm đồng đội mình bằng cả trái tim của những người lính
trở về.
Đồng đội ơi! Điệp khúc ấy cứ vang lên lăp đi lặp lại trong giai điệu khắc khoải
như xoáy vào tim người nghe, cảm xúc đến se lòng. Đọc đoạn thơ ta cảm được nỗi
niềm day dứt không nguôi, nỗi nhớ thương của tác giả về những đồng đội đã ngã xuống,
trong thâm tâm họ luôn canh cánh trăn trở như món nợ, thôi thúc họ hành động đi tìm.
“Đồng đội ơi!
Chiều trắng xóa những linh hồn trắng,
Mây trắng bay và bướm trắng chập chờn,
Hương khói trắng lòng ta trắng lặng,
Đồng đội ơi, chớp bể mưa nguồn!
Đồng đội ơi, chớp bể mưa nguồn!”
Có lẽ chỉ những người lính đã trải qua trận mạc, đã từng chứng kiến sự hy sinh,
mất mát, mới cảm nhận được trái tim người lính. Tác giả đã tặng ca khúc này cho tất
cả đồng đội và những ai có cùng sự đồng cảm với những người lính đã hy sinh. Để
tiếng gọi bạn vang lên khắp nơi, để những linh hồn đồng đội luôn ấm áp, dù năm tháng
có trôi qua, dù “chớp bể mưa nguồn”.