chế tạo vũ khí, đồng chí đã lãnh đạo, tổ chức xây dựng lực lượng pháo binh ngày càng
hùng mạnh, hiện đại, phục vụ cho cách mạng Việt Nam…
Có thể nói, đây cũng là giai đoạn đồng chí Trần Đại Nghĩa có những đóng góp
nổi bật nhất cho cách mạng Việt Nam. Trong điều kiện hoàn cảnh đất nước khó khăn,
thiếu thốn về mọi mặt, nhất là những tài liệu và nguyên liệu để chế tạo vũ khí, việc Trần
Đại Nghĩa lần lượt nghiên cứu, chế tạo thành công súng bazooka, SKZ, đạn bay thực sự
là những kỳ tích, góp phần quan trọng trong việc xoay chuyển cục diện trên chiến trường,
làm cho cuộc kháng chiến của dân tộc Việt Nam có điều kiện đi đến thắng lợi.
Năm 1966, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước ngày càng khốc liệt, đồng chí
Trần Đại Nghĩa được điều động trở lại Bộ Quốc phòng, giữ cương vị Phó Chủ nhiệm
Tổng cục Hậu cần, đồng thời được bầu làm Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô.
Đồng chí đã vận dụng những kinh nghiệm quý báu tích luỹ được trong cuộc kháng chiến
chống thực dân Pháp và các kinh nghiệm phong phú của thế giới. Đối đầu với những vũ
khí, khí tài hiện đại, phức tạp của Mỹ, lúc đầu ta phải cải tiến các vũ khí được viện trợ,
sau đó phải phát triển nhiều loại vũ khí khác nhau để địch đối phó khó hơn. Tình hình
chiến trường, chiến lược, chiến thuật của ta có nhiều điểm khác với các nước, vì vậy
việc sản xuất thêm vũ khí mới thích hợp là rất cần thiết. Với lòng say mê nghiên cứu
khoa học, đồng chí tiếp tục có những đóng góp quan trọng trong việc cải tiến vũ khí, kỹ
thuật nhằm chống lại chiến tranh phá hoại do Mỹ gây ra, góp phần giải phóng miền
Nam, thống nhất đất nước.
Cuộc đời và những đóng góp to lớn của đồng chí Trần Đại Nghĩa thực sự trở
thành một tấm gương tiêu biểu để các thế hệ người Việt Nam tiếp bước noi theo. Đó là
tấm gương về ý chí quyết tâm vượt qua hoàn cảnh khó khăn để học tập và khi đã trưởng
thành, nắm giữ những cương vị lãnh đạo, quản lý quan trọng trên các lĩnh vực khác
nhau; đó là tấm gương về sự khát khao tìm hiểu, tiếp thu tri thức cần thiết, hữu ích để
phục vụ sự nghiệp kháng chiến của đất nước; đó là tấm gương lao động quên mình, mọi
lúc, mọi nơi, đi tiên phong trong những lĩnh vực khoa học còn mới mẻ, sẵn sàng nhận
và làm tốt bất cứ nhiệm vụ gì được giao; đó là tấm gương về nhân cách trọng tín nghĩa,
thủy chung, quan tâm, đoàn kết với mọi người, giản dị, khiêm nhường trong cuộc sống,
say mê, tận tuỵ trong nghiên cứu khoa học và đào tạo đội ngũ cán bộ kế tiếp…
Không chỉ là “Ông vua” vũ khí, “Ông Phật làm súng”- (tên Đại tướng Võ Nguyên
Giáp đặt cho ông), mà Trần Đại Nghĩa còn là một nhà khoa học xuất chúng, nhà sư
phạm hàng đầu của Việt Nam, là một trong những nhà khoa học tiên phong đặt nền
móng và có đóng góp lớn trong việc xây dựng, phát triển nền khoa học, kỹ thuật của
nước nhà đào tạo nên những thế hệ các nhà khoa học tài danh trên nhiều lĩnh vực khoa
học, đời sống, làm vẻ vang đất nước.
Nhân kỷ niệm 110 năm Ngày sinh Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa (13/9/1913 -
13/9/2023), điểm lại những đóng góp to lớn trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ của
dân tộc Việt Nam, nhằm tiếp tục khẳng định đồng chí Trần Đại Nghĩa là một nhà khoa
học chân chính, một trí thức Việt Nam thời hiện đại, một tấm gương sáng ngời về lòng
yêu nước, quyết tâm và nghị lực phi thường vượt qua khó khăn, gian khổ để cống hiến
trọn đời mình cho cách mạng Việt Nam. Thế hệ hôm nay luôn tự hào, biết ơn, ghi nhớ
và tiếp bước noi theo tấm gương của Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa./.
Nguồn tham khảo
1. Phỏng vấn các tướng lĩnh Việt Nam : Nhân vật - sự kiện - lịch sử / Phan Hoàng. - In
lần 2. - Tp. Hồ Chí Minh : Tạp chí kiến thức ngày nay. - T.1, 1997. -124 tr. ; 21cm.
2. Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa nhà khoa học lớn với cách mạng Việt Nam / Viện
Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí
Minh; Tỉnh ủy Vĩnh Long. - H. : Chính trị Quốc gia : Sự thật, 2013. - 629 tr. ; 24 cm.
