Phụ nữ Biên Hoà - Đồng Nai
trong Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968
Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 là một trong những chiến dịch
quân sự có quy mô lớn nhất, có vai trò và hệ quả mang tính bước ngoặt trong cuộc kháng
chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta. Trong thắng lợi của cuộc Tổng tiến công
này, trên địa bàn Biên Hoà - Đồng Nai, các tầng lớp phụ nữ đã có công đóng góp vô
cùng quan trọng, từ công tác chuẩn bị hậu cần, tiếp tế lương thực phục vụ đấu tranh vũ
trang, công tác trinh sát, che giấu cán bộ, cứu thương…
Sau ba năm tham chiến trực tiếp, quân đội Mỹ đã ngăn chặn sự sụp đổ của chế
độ Sài Gòn trong tay quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, nhưng chẳng những không
thể bình định được miền Nam mà còn bị sa lầy trong cuộc chiến tranh ở Việt Nam, bên
cạnh đó còn bị dư luận nước Mỹ phản đối gay gắt.
Tháng 7 năm 1967, Khu ủy miền Đông Nam bộ giải thể để sắp xếp lại thành 5
phân khu, nhằm thực hiện 5 mũi tiến công vào Sài Gòn. Trên địa bàn tỉnh Đồng Nai
hiện nay và vùng Bà Rịa được tổ chức thành 3 đơn vị tỉnh là: Bà Rịa - Long Khánh,
Phân khu 4 và Tỉnh ủy Biên Hoà (U1) trực thuộc Trung ương Cục miền Nam.
Tháng 12 năm 1967, Bộ Chính trị BCH Trung ương Đảng Lao động Việt Nam
đã họp hội nghị, đề ra nhiệm vụ cấp thiết là thực hiện tổng công kích, tổng khởi nghĩa
trên toàn miền Nam để giành thắng lợi quyết định.
Để chuẩn bị cho Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, tổ chức đã
điều động đồng chí Mười Nghĩa - Hội trưởng Hội Phụ nữ tỉnh về hoạt động ở Long
Thành - Bà Rịa; đồng chí Ba Chi – Tỉnh Hội phó kiêm Hội trưởng Hội Phụ nữ huyện
Long Thành được điều về Thủ Đức (thuộc Phân khu 4)...
Trước ngày Tổng tiến công, lực lượng phụ nữ tại các địa phương như: phụ nữ
U1, Phân khu 4, Bà Rịa - Long Khánh và các huyện: Trảng Bom, Vĩnh Cửu, Định Quán,
Long Thành – Nhơn Trạch… đã tham gia tích cực vào việc chuẩn bị, đảm bảo các mặt,
phục vụ cho Tổng tiến công và nổi dậy của lực lượng vũ trang và nhân dân. Hàng trăm
tấn gạo, lương thực, thực phẩm, thuốc men, vũ khí và những đồ dùng thiết yếu khác
được các mẹ, các chị quyên góp, vận chuyển đến nơi quy định, đảm bảo cho bộ đội chiến
đấu. Bên cạnh đó, tại các xã thuộc các huyện trên, lực lượng phụ nữ ta đã xây dựng các
cơ sở đào hầm bí mật để nuôi giấu cán bộ, làm nhiệm vụ quân sự, vừa hướng dẫn bộ đội
nghiên cứu xây dựng trận địa pháo kích vào sân bay Biên Hòa.
Chiều ngày 30/01/1968, một cuộc họp chi bộ, hội nghị quân nhân được tổ chức,
đồng chí Ngọc Liên đã đọc mật lệnh của Bộ chỉ huy: “Núi Trường Sơn chuyển mình,
sông Cửu Long dậy sóng, thề cảm tử cho Tổ quốc quyết sinh. Không gì quý hơn độc lập
tự do”. 19 giờ tối ngày 30/01/1968, đúng giờ “G”, tổ mũi nhọn khai hỏa B.40, đánh vào
bên trong trung tâm. Nhờ phối hợp chặt chẽ, 15 phút sau, ta đã chiếm được toàn bộ chi
khu. Lá cờ Mặt trận tung bay trên nóc Dinh Quận trưởng. Ta kêu gọi đồng bào đứng lên
giành chính quyền, đánh trống mõ, kéo đi biểu tình. Đồng bào kéo tất cả bàn ghế ra chất
đầy đường làm chướng ngại vật. Các mẹ, các chị chạy ra dẫn đường, đưa bánh trái, nước
uống tiếp tế cho chiến sĩ. Địch phản kích, cho xe tăng và bộ binh tiếp viện. Ta bắn cháy
5 xe tăng, 17 xe quân sự, loại 300 tên địch và toàn bộ bọn ác ôn.
Ngày 31/01/1968, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy của quân và dân Tỉnh ủy Biên
Hoà U1, Phân khu 4 và Bà Rịa - Long Khánh bắt đầu. Tại U1, rạng sáng ngày
01/02/1968, quân ta nổ súng tiến công vào các căn cứ: sân bay Biên Hòa, Quân đoàn 3
ngụy, Tổng kho Long Bình, Chi khu Công Thanh... phối hợp với các mũi vũ trang, nhân
dân các xã đã nổi dậy làm chủ, treo cờ, rải truyền đơn khắp nơi. Trên mặt trận Vĩnh Cửu,
