qua đời cuối thập niên 80. Anh Lương Văn Chẩn gia nhập Trung đoàn 307. Anh Đỗ
Văn Buông đi thoát ly, gia nhập đơn vị Trung đoàn 330. Các chị Lương Thị Xuyến,
Lương Thị Mẫn hoạt động công tác thanh niên và phụ nữ địa phương. Em út Đỗ Thị
Cúc chưa tới 10 tuổi vào đội văn nghệ tuyên truyền xung phong (rồi lớn lên làm cứu
thương, đi tập kết và được đào tạo thành bác sĩ).
Mẹ Thìn không tiếc gạo, tiền, tài sản, sẵn sàng đóng góp để nuôi cán bộ, bộ đội,
du kích. Ngày 7/2/1946, giặc mở cuộc càn vào xã Long An. Chúng đốt hơn 200 nóc
nhà, riêng xóm Trầu 90% nhà cửa bị cháy trụi. Chúng bắt khoảng 50 bà con trong xã
khiêng gánh đồ đạc ăn cướp về quận lỵ Long Thành. 8 người bị địch giết hại, đau sót
biết bao khi trong đó có cả mẹ Thìn. Một tên Việt gian biết mẹ có con nuôi là Bí thư
kiêm Chủ tịch huyện, các con ruột của mẹ đều đi kháng chiến, đã báo Tây. Chúng
đánh đập, tra khảo mẹ rất tàn nhẫn để moi tin về các con của mẹ. Nhưng mẹ quyết
giữ bí mật, sau mỗi trận đòn roi khủng khiếp, người mẹ lả đi câu trả lời vẫn là:
“Không biết”. Chúng tức giận bắn chết mẹ sau nhiều trận tra tấn man rợ, vắt xác mẹ
trên hàng rào nhà lao. Mẹ được công nhận là một trong những liệt sĩ đầu tiên của xã
Long An. Mẹ ơi! Nỗi đau của mẹ, tình yêu của mẹ, sự hi sinh lớn lao của mẹ, chúng
con phải làm gì để có thể báo đáp được đây?
Anh Lương Văn Chẩn đi bộ đội, được giao nhiệm vụ giữ cây súng máy của đơn
vị. 12 ngày sau ngày mẹ mất (19/2/1946), giặc mở trận càn vào xã Phước Thọ, anh hi
sinh bên cây súng và đống vỏ đạn khi đang làm nhiệm vụ đánh trả lại địch. Đến nay
vẫn chưa tìm thấy hài cốt của anh nơi đâu. Anh ơi! Dù là nơi mô cũng có mẹ Thìn
chở che, rang rộng vòng tay đón anh về đất mẹ thân thương. An lòng anh nhé!
Anh Đỗ Văn Buông, qua nhiều trận chiến đấu, anh giữ chức đại đội phó. Anh hi
sinh vì bị máy bay địch oanh tạc ngày 30/6/1952 tại chiến khu Đ. Lại một lần nữa, đất
mẹ thân thương và mẹ Thìn trìu mến đón anh Buông – người chiến sĩ kiên cường, bất
khuất của vùng đất “Miền Đông gian lao mà Anh dũng”. Có lẽ, mẹ đã khôn cùng đau
sót khi gặp lại các con thân yêu ở thế giới bên kia của cuộc đời.
Những năm sau đó, giặc điên cuồng khủng bố Long Thành và nhiều nơi khác,
chị Lương Thị Xuyến và chị Lương Thị Mẫn phải lánh lên thị xã Biên Hòa, thay tên
đổi họ để tiếp tục sinh sống và hoạt động cách mạng. Năm 1965, một đơn vị hậu cần
Quân khu miền Đông móc nối với chị. Chị tiếp tục hoạt động cách mạng ở khâu hậu
cần. Chị mua từng xe gạo, xăng dầu thuốc men,… chở tới cây số 125 ở Định Quán
(dọc quốc lộ 20) có anh em ta đón sẵn. Ngày 27/1/1970, trong lúc làm nhiệm vụ, chị
bị địch bắt lên bót cảnh sát ở Chợ Lớn. Biết chị là người tiếp tế cho cách mạng,
chúng vừa hăm dọa, vừa dùng tiền và vàng mua chuộc để chị móc nối, kêu gọi đồng
chí Lương Văn Nho về chiêu hồi cho địch. Nhưng chị quyết im lặng không nhận và
không khai nửa lời. Năm 1971, địch bắt lại chị, tra tấn rất dã man làm tổn thương
nghiêm trọng nội tạng của chị. Câu trả lời của chị vẫn là: “Không biết”. Sau rất nhiều
trận đòn roi đau đớn, chị như chết đi sống lại bao lần. Cơ thể chị cùng kiệt, nhưng ý
chí sắt đá vẫn sáng ngời tình yêu quê hương đất nước. Biết không thể moi được thông
tin gì của chị, địch thả chị khi mà chị đã gần chết. Ngày 24/2/1972, chị qua đời vì cạn
kiệt sức lực. Thật là đau sót biết bao cho những người con anh dũng, bất khuất của
các Mẹ Việt Nam Anh Hùng. Các anh, các chị đã hiến dâng cả cuộc đời cho đất nước
được đơm bông tự do, kết trái hạnh phúc như ngày hôm nay.
Gia đình mẹ Lương Thị Thìn là gia đình tiêu biểu, chỉ đứng ở một phía cách