Mẹ Việt Nam Anh Hùng – Nguyễn Thị Mùi
Đào Thanh
Tôi đến thăm má Mùi vào buổi chiều muộn sau giờ làm. Căn
nhà nhỏ đơn sơ của má ở phường Tân Tiến, thành phố Biên Hòa.
Má Mùi năm nay đã 99 tuổi rồi, cái tuổi xưa nay hiếm gặp. Nhưng
nhìn má vẫn nhanh nhẹn, hồ hởi ôm tôi vào lòng.
Khi tôi hỏi về cuộc đời của má, má vui vẻ nói: “ Má không
nhớ ngày tháng sinh, chỉ nhớ sinh năm 1922, ở miền Bắc. Năm 19
tuổi (năm 1941) thực dân Pháp ép cả làng vào làm phu mộ ở đồn
điền cao su Đồng Nai. Lúc đó, con gái mà chưa có chồng sẽ bị
Pháp “xé xác”, sợ như thế nên má và anh Nguyễn Văn Đào (lúc đó
24 tuổi) đã đăng kí, về ở chung với nhau. Hai vợ chồng có với nhau
hai người con là Nguyễn Văn Đến sinh năm 1942 và chị Nguyễn
Thị Cúc sinh năm 1944. Ông Đào là chiến sĩ cách mạng ngầm, làm
việc tại đồn điền cao su ở Đồng Nai...”
Khi nói về chồng, má Mùi rất đỗi tự hào nhấn mạnh: “Ông ấy là chiến sĩ cách mạng
giỏi của quân đội ta, rất nhiều lần ông cướp súng đạn của phát xít Nhật để đánh Pháp. Ông
lãnh đạo người công nhân ở đồn điền cao su đứng lên đánh Pháp, chống lại những quy
định độc ác của chủ đồn điền cao su. Có lần, ông tay không vũ khí đánh quân Nhật, giằng
co súng với quân của Nhật và bị chúng đánh bị thương. Bị giam cầm. Sau rồi ông ấy trốn
thoát lại về hoạt động cách mạng...”
Sau khi phát xít Nhật về nước, ông Nguyễn Văn Đào (lúc này là Tiểu đội trưởng
Quân đội nhân dân Việt Nam*) đã kêu gọi mọi người cùng đứng lên cướp vũ khí của phát
xít Nhật và chiến đấu chống lại thực dân Pháp, dành hòa bình cho nhân dân. Thế nhưng, khí
thế chiến đấu đang cuộn chảy trong ông thì ngày 12 tháng 2 năm 1946, trong cuộc chiến
đấu, ông bị thực dân Pháp bắn chết. Ông ngã xuống để lại cho má Mùi hai người con thơ
dại và nỗi đau không bao giờ nguôi ngoai.
Ngày chồng mất, người con đầu của má mới 4 tuổi, người con thứ hai mới 2 tuổi, má
một thân một mình nuôi hai con với bao nhọc nhằn và vất vả. Rồi má tái giá với người
chồng thứ hai. Hai người cùng về Vĩnh Cửu làm nương làm dẫy, trồng bắp, trồng mỳ để
nuôi các con lớn khôn. Má Mùi và người chồng thứ hai có với nhau hai người con là
Nguyễn Văn Giang và Nguyễn Thị Hoa sinh năm 1950. Má không quên dạy các con theo
chí hướng của cha, theo cách mạng để bảo vệ quê hương.
Khi lớn khôn, người con trai cả của má Mùi là anh Nguyễn Văn Đến tham gia cách
mạng. Anh chiến đấu kiên cường, bất khuất ở đơn vị 405. Theo trí nhớ của má thì anh Đến
đánh Tây còn giỏi hơn cha của anh. Có những ngày anh đi đánh giặc từ sáng tới tối, đêm
muộn về nhà, anh hỏi má: “ Má ơi! Còn gì ăn không má, con đói quá rồi. Má lấy một tô bắp
đã nấu cho anh. Ăn song anh lại vội vã lên đường đánh Tây. Có lần anh đi cùng mấy chiến
sĩ cộng sản về nhà. Má lật đật chuẩn bị cơm canh đạm bạc, bắp luộc, sắn luộc cho các
chiến sĩ cùng ăn. Các chiến sĩ đi rồi má mới biết, đó là các chiến sĩ cấp cao, được anh Đến
bảo vệ và dẫn đường qua địa bàn của mình....”.
Đồng chí Nguyễn Văn Đến là Tiểu đội trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam*.
Đồng chí đã sống và chiến đấu qua hai cuộc kháng chiếng chống Pháp và chống Mỹ. Đồng
chí đã góp công lao lớn trong sự nghiệp giải phóng quê hương, đất nước. Trong một trận
đánh chống đế quốc Mỹ ở Bà Rịa – Vũng Tàu, đồng chí bị trúng đạn vào chân, phải cưa
chân, nhưng do không có thuốc kháng sinh, vết thương nặng bị hoại tử, đồng chí hi sinh