KỶ NIỆM 45 NĂM NGÀY QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM BẮT ĐẦU
TIẾN HÀNH CHIẾN DỊCH PHƯỚC LONG
Vào những năm 1974, 1975, Phước Long là một trong số 11 tỉnh bao quanh
Biệt khu thủ đô Sài Gòn - Gia Định Ở cách Sài Gòn khoảng 120 km về phía Bắc.
Chiến dịch đường 14 - Phước Long do Quân đoàn 4 tiến hành, lực lượng vũ trang của
tỉnh tham gia chiến dịch bao gồm toàn bộ các đơn vị của tỉnh, các huyện. Lực lượng
của Bù Đăng, Đồng Xoài. Các đơn vị tập trung của tỉnh có Tiểu đoàn 208, hai đại đội
đặc công U11 và U13, Đại đội 14 trợ chiến, Trung đội công binh, Đại đội bộ binh 54,
hai đại đội bộ binh của Bù Đốp và Phước Bình.
Đêm 12 rạng ngày 13/12/1974, trong lúc các đơn vị chủ lực bí mật hành quân
về hướng Bù Đăng - đường 14 thì các đơn vị của tỉnh gồm Tiểu đoàn 208, các đơn vị
đặc công U11 và U13 đồng loạt nổ súng tiêu diệt chi khu “Bù Đốp lưu vong” ta vừa
chiếm giữ trận địa vừa truy quét địch xung quanh, vừa nghi binh kéo địch để tạo điều
kiện cho bộ đội chủ lực tập trung vào các hướng tiến công chủ yếu. Ngày 14/12/1974,
ở hướng Bù Đăng - đường 14, các đơn vị chủ lực cùng với lực lượng địa phương tiến
công giải phóng chi khu quân sự Đức Phong. Quân ta tiếp tục giải phóng đoạn đường
14 từ Đức Phong đến yếu khu Bù Na, tiến công uy hiếp Đồng Xoài, giải phóng vùng
Đông Nam Phước Long rộng lớn với hơn 14.000 dân, phá tan tuyến phòng thủ phía
Nam.
Ngày 17/12/1974, địch đưa 2 tiểu đoàn đến tái chiếm chi khu "Bù Đốp lưu
vong", lực lượng ta chiến đấu quyết liệt với địch. Đến ngày 22/12, ta hoàn toàn làm
chủ trận địa và tiêu diệt thêm các đồn Thác Mơ, Phước Quả, Phước Tín, Phước Lộc…
Sau trận đánh, Tỉnh ủy Bình Phước thành lập Tiểu đoàn Bà Rá.
Ngày 26/12/1974, ta nổ súng tiến công chi khu quân sự Đồng Xoài. Đúng 5 giờ
sáng, quân ta nổ súng tấn công, đến 8 giờ 35 phút ta làm chủ được chi khu. Quân ta
tiếp tục truy quét địch 15 giờ cùng ngày thì hoàn toàn làm chủ khu vực Đồng Xoài.
Đồng Xoài bị thất thủ, Phước Long bị bao vây cô lập.
Trước tình hình đó, Bộ chỉ huy Quân đoàn 3 địch và tiểu khu Phước Long xác
định thế phòng thủ là “kiềng ba chân” gồm Phước Long, núi Bà Rá và chi khu Phước
Bình. Tuyến phòng thủ này nằm trên một diện tích rộng 10 km2 với 3 tuyến phòng
ngự cơ bản: tuyến vành đai, tuyến kháng chính và tuyến tử thủ. Chi khu Phước Bình
và sân bay Phước Bình là hai điểm tựa quan trọng của Phước Long; núi Bà Rá do một
đại đội của tiểu đoàn bảo an đóng chốt là “con mắt thần” bao quát thị xã và các khu
vực xung quanh. Ngoài ra, địch còn tổ chức các đơn vị ngăn chặn trên hai hướng
đường 311 (Phước Yên, Phước Sơn, Phước Vĩnh) và đường 309 (Phước Lộc, Thác
Mơ, Tư Hiền 1, 2) nhằm ngăn chặn quân ta tiến công vào thị xã. Chúng còn lập một hệ
thống đồn bót, ấp chiến lược dày đặc ở Sơn Giang, cầu Suối Dung, Nhơn Hòa, An
Lương, Tư Lập… để phòng thủ vòng ngoài.
Mặc dù lực lượng địch phòng thủ đông đúc nhưng tinh thần của chúng thì đang
hoang mang, rệu rã. Ngay từ những ngày đầu chiến dịch, ta đã cho pháo bắn vào thị
xã, phá hủy một số công sự, làm tê liệt hệ thống thông tin liên lạc, gây cảnh hoang
mang, hỗn loạn trong binh lính và sĩ quan ngụy. Nắm được tình hình đó, Quân ủy và
Bộ Tư lệnh Miền hạ quyết tâm giải phóng toàn bộ tỉnh Phước Long.