Người nữ trí thức ngoài Đảng, Đại biểu Quốc hội đầu tiên của thủ đô Hà
Nội, suốt đời vì lý tưởng cộng sản cao đẹp // Quốc hội khoá I (1946) : Kỷ niệm
70 năm Quốc hội đầu tiên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. - Tp. Hồ Chí
Minh : Nxb. Tp. Hồ Chí Minh. - 19 cm.
T.3 : Chuyện về các đại biểu nhân dân. - 2016. - tr. 103-108.
Quốc hội đầu tiên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là Quốc hội lịch sử, không
chỉ vì lần đầu tiên trong lịch sử dân tộc hàng ngàn năm dân ta được thực quyền phổ
thông đầu phiếu, mà còn là lần đầu tiên phụ nữ Việt Nam tham gia Quốc hội cơ quan
quyền lực cao nhất của quốc gia, thậm chí còn tham gia cả vào việc soạn thảo Hiến
pháp cho một nhà nước dân chủ cộng hòa đầu tiên ở Đông Nam Á.
Như thế khi nói về Nguyễn Thị Thục Viên - nhà giáo đại biểu Quốc hội đầu
tiên của thủ đô Hà Nội là hoàn toàn chính xác và điển hình. Tiểu sử của bà những
năm trước Cách Mạng Tháng Tám 1945 còn ghi: Tuổi trẻ cô nữ sinh trường Đồng
Khánh, Nguyễn Thị Thục Viên luôn gương mẫu về mọi mặt, được thầy cô và bạn bè
yêu mến. Tốt nghiệp Cao đẳng Sư phạm Đông Dương, được bổ nhiệm về Nam Định
dạy học, Nguyễn Thị Thục Viên giảng dạy xuất sắc nên được chuyển lên dạy ở
trường Đồng Khánh, Hà Nội.
Hồi ký 75 năm Trường nữ sinh Đồng Khánh (1917 – 1992) cũng viết: “Trước
Cách mạng tháng Tám 1945, khi giảng được dạy ở các trường nữ học Nam Định,
Đồng Khánh, Nguyễn Thị Thục Viên là một nhà sư phạm mẫu mực, luôn luôn giữ
thái độ khẳng khái, cương trực, tự trọng, ghét thói xu nịnh, luồn cúi, đem hết nhiệt
tình đào tạo nữ sinh. Chẳng những nghiêm túc trong việc truyền thụ kiến thức cho
thế hệ tương lai, bà còn đặc biệt quan tâm, khuyên bảo học sinh giữ nền nếp, trong
sáng, cần cù, dịu dàng, tế nhị của người phụ nữ Việt Nam. Bà là niềm tự hào, là tấm
gương sáng của nữ sinh Đồng Khánh”1.
Còn họa sĩ Trần Thị Thục Phi, con gái của bà, nhớ lại việc trở thành đại biểu
Quốc hội khóa I của mẹ mình như sau: “Sau Cách mạng tháng Tám, ông Đặng Thai
Mai đến gặp khuyên mẹ tôi nên ra ứng cử Quốc hội. Bắt đầu mẹ tôi rất sợ bởi một
người bình thường tự nhiên ra làm nghị sĩ Quốc hội thì không hiểu thế nào?. Sau
ông ấy nói khẩn thiết lắm. Mẹ tôi thấy rằng đặt vấn đề như thế là nghiêm túc nên bà
ra ứng cử Quốc hội và trúng cử, bà vào tiểu ban Hiến pháp”2.
1 http://cand.com.vn/Phong-su-tu-lieu/Nguoi-nu-dai-bieu-Quoc-hoi-dau-tien-cua-Thu-do-Ha-Noi-173044/
2 http://cand.com.vn/Phong-su-tu-lieu/Nguoi-nu-dai-bieu-Quoc-hoi-dau-tien-cua-Thu-do-Ha-Noi-173044/