26. Quan dan Bien Hoa bam tru kien cuong chien thang ve vang

26. Quan dan Bien Hoa bam tru kien cuong chien thang ve vang

1 Page 1

▲back to top
Phan Văn Trang. Quân dân Biên Hòa bám trụ kiên cường chiến thắng vẻ vang /
Phan Văn Trang // Biên Hòa ghi nhớ và tự hào. – Tp. Hồ Chí Minh: Nxb. Trẻ, 1997. –
Tr.39 - 44.
Nhớ lại những năm tháng chiến đấu kiên cường và vẻ vang của các lực lượng vũ
trang và nhân dân trên chiến trường Biên Hòa, tôi xin ghi lại vài nét trong thời kỳ đế quốc
Mỹ leo thang gây chiến tranh cục bộ. Đó là vào giữa năm 1965, bọn xâm lược Mỹ và chư
hầu ồ ạt đổ quân vào miền Nam Việt Nam. Tại Biên Hòa, Mỹ đã ủi phá khu căn cứ cách
mạng Bình Đa, xây dựng xa lộ Sài Gòn - Biên Hòa, lập tổng kho liên hợp Long Bình - kho
vũ khí xăng dầu lớn nhất ở miền Nam cung cấp bom, đạn, súng ống cho các binh chủng
Mỹ ngụy đánh ta. Sân bay quân sự Biên Hòa được xây dựng mở rộng trở thành một căn
cứ không quân chiến lược loại lớn nhất Đông Nam Á. Tại đây, máy bay Mỹ xuất phát đánh
bom, bắn phá trong tỉnh và các tỉnh phía Nam, yểm trợ cho các cuộc càn quét của quân đội
Mỹ ngụy và đánh bom phía Bắc gây biết bao nhiêu tội ác đối với nhân dân hai miền Nam
- Bắc. Tại thị xã Biên Hòa, chúng còn xây dựng các căn cứ lớn đóng quân của Mỹ như sư
đoàn dã chiến 2, lữ đoàn 199, lữ đoàn 173, căn cứ sư đoàn 101 (Mỹ) tại Hóc Bà Thức, hậu
cứ quân đoàn 3 ngụy, sư đoàn 18 ngụy, Nha cảnh sát miền Đông, các lực lượng bảo an dân
vệ, phòng vệ dân sự công an, tình báo v.v... được địch bố trí dày đặc trong nội thành và
vùng ven ngoại ô thị xã Biên Hòa, ra sức kềm kẹp, đánh phá phong trào cách mạng của
quần chúng rất ác liệt. Hàng ngày, bọn công an, dân vệ lùng sục bắt bớ đánh đập những
người dân yêu nước. Bên ngoài thì Mỹ tập trung đánh phá các vùng căn cứ của ta ở nam
bắc lộ 1, nam bắc sông Đồng Nai. Máy bay B52 liên tục bỏ bom đợt này qua đợt khác, sau
đó là pháo bầy từ các trận địa pháo dã chiến 2, ở Ba Dốc, yếu khu Trảng Bom, Sông Thao,
Kiệm Tân v.v... bắn xối xả; xe cơ giới ủi phá địa hình Bàu Sao, Bàu Sình, Giang Tới, Đại
An, rừng Thiện Tân, vùng Bàu Cối, suối nước đục Nam lộ 1 v.v.... Mục tiêu của kẻ thù là
quyết tâm diệt quân chủ lực ta, tiêu diệt lực lượng cách mạng tại chỗ, đẩy lực lượng võ
trang ta ra xa để bảo vệ an toàn hậu cứ của chúng. Địch quyết giữ Biên Hòa để bảo vệ Sài
Gòn - đầu não của chế độ Mỹ ngụy.
Trong hoàn cảnh cực kỳ ác liệt và khó khăn đó, với tinh thần cách mạng tiến công,
cấp uỷ, các ban ngành và lực lượng vũ trang U1 (Biên Hòa) vẫn quyết tâm bám trụ chiến
trường để tấn công địch; xác định trách nhiệm trong cấp uỷ Đảng, cán bộ, đảng viên, chiến
sĩ lực lượng võ trang phải bám chiến trường, bám dân mới hoàn thành nhiệm vụ, lấy tấn
công để bảo tồn lực lượng, đánh địch để bảo vệ mình. Từ cơ quan Dân-Chính-Đảng đến
đơn vị bộ đội đều được huấn luyện cách đánh trái, sưu tầm bom lép, đầu đạn 105 ly lép...
làm kíp nổ để đánh địch. Do đó, hễ quân Mỹ càn vào đụng cơ quan đơn vị nào cũng đều
đánh được địch, gây nhiều thương vong cho lính Mỹ. Lính Mỹ lớn con nhưng khi bị thương
thì la rống lớn tiếng, mất tinh thần chiến đấu. Ta lại phát hiện được cái nhược của Mỹ khi
càn là chỉ một đường cắt rừng mà đi tới nên rất dễ đặt trái để đánh, gây cho chúng nhiều

2 Page 2

▲back to top
thương vong. Nhờ bám được chiến trường, bám dân mà liên tục bộ đội đặc công của U1
đánh được kho Long Bình, đánh được sân bay Biên Hòa, phá hủy nhiều bom đạn xăng dầu
của địch, phá hủy nhiều máy bay quân sự, hỗ trợ được chiến trường chung toàn miền. Đồng
thời đánh được bọn "bình định nông thôn", phá "ấp chiến lược", gỡ kềm kẹp cho dân bung
ra sản xuất làm ăn. Dân ở vùng Bàu Hàm, Hưng Lộc, Hưng Nghĩa, Trảng Bom, Bàu Cá,
Trà Cổ, vùng Đại An, Tân Định, Thiện Tân v.v... rất chí cốt với cách mạng, đã tìm mọi
cách qua mắt địch, tiếp tế cho bộ đội. Lúc này địch chận xét rất gắt gao. Dân đi vào rẫy
đem theo gạo, muối, chúng xét gặp là bắt đánh đập ngay tại chỗ rồi dẫn về đồn giam, tra
tấn Địch quyết bao vây phong tỏa kinh tế, cắt nguồn tiếp tế lương thực cho bộ đội, cơ quan.
Nhưng, nhân dân cũng bằng mọi cách đem gạo, muối, thức ăn cho bộ đội, địch chận ngõ
này thì đồng bào lánh đi ngõ khác. Không đem muối hạt được thì hòa tan muối thành nước
đem vào để bộ đội nấu lại lấy muối ăn. Nghi trang khéo léo, giấu gạo, thuốc trị bệnh dưới
đáy thùng; để phân bón cây trên lớp mặt, vượt qua các trạm gác của địch, hoặc mua gạo
để sẵn trong nhà, đêm bộ đội vào mang về ăn. Đêm đêm, cơ sở trong ấp làm ám hiệu, hễ
có lính phục kích thì thắp đèn sáng, không có lính thì nhà không đất đèn để bộ đội biết tình
hình mà vào, không bị thiệt hại.
Nhờ bám được chiến trường, gần dân, dân cung cấp tình hình cho bộ đội đánh địch,
đánh bọn ác ôn kềm kẹp quần chúng để quần chúng bung ra làm ăn. Ta xây dựng được cơ
sở tạo được thế giữ được địa bàn, cán bộ, chiến sĩ ít bị thương vong và cơ quan đơn vị
được bố trí ở đâu là ở đó có xây dựng ngay công sự để đánh địch, bảo tồn lực lượng mình.
Đây là bài học quý giá đối với Đảng bộ Biên Hòa - Vững vàng trước khó
khăn, không chao đảo, không bi quan dao động, không đầu hàng kẻ thù, thà hy
sinh chớ không chịu sống quỳ. Nhờ đó, đã phát huy được cao độ chủ nghĩa anh
hùng cách mạng, thực hiện được nhiệm vụ. Chiến dịch Xuân Mậu Thân 1968, mặt
trận Biên Hòa cũng là một điểm chỉ đạo của Trung ương cục và Bộ chỉ huy quân
sự miền Nam. Đồng chí Lê Đức Anh, lúc đó là Tư lệnh phó, tham mưu trưởng của
lực lượng vũ trang miền Nam đã đến tận căn cứ Bàu Sao (Bắc Trảng Bom) phổ
biến chủ trương chiến dịch Xuân Mậu Thân và mệnh lệnh tấn công của Bộ tư lệnh
Sư đoàn 5, cho Tỉnh uỷ U1 và Bộ chỉ huy quân sự Biên Hòa tổ chức lực lượng tấn
công, lực lượng ta tập trung cho chiến dịch Mậu Thân tại Biên Hòa rất mạnh, Sư
đoàn 5 chủ lực của Miền, Trung đoàn 33, Trung đoàn 4, Trung đoàn pháo, tên lửa,
các tiểu đoàn đặc công 1, 2 của Biên Hòa, đội biệt động Biên Hòa. Mục tiêu tấn
công của chủ lực ta là căn cứ dã chiến 2 của Mỹ, quân đoàn 3, sân bay Biên Hòa,
Tổng kho Long Bình, các điểm trong nội thành Biên Hòa. Lực lượng ta áp sát các
mục tiêu. Đúng giờ G ngày N, quân ta đồng loạt tấn công. Pháo, tên lửa của ta
văn vào sân bay Biên Hòa, nổ lửa phải cháy. Các mũi tiến công của lực lượng bộ
binh đều nổ súng. Tiếng súng nổ rền khắp các mục tiêu đã định. Bộ đội ta đánh từ

3 Page 3

▲back to top
0 giờ đêm đến sáng và suốt ngày sau, tiêu diệt nhiều lính Mỹ, phá hủy nhiều máy
bay. Tại kho Long Bình, đặc công ta đánh phá hủy kho đạn ở đồi 50, đồi 53. Những
ngày sau, bộ đội ta tiếp tục đánh. Mỹ phản kích ác liệt chiến sĩ ta có bị thương
vong nhưng đã được nhanh chóng tổ chức chuyển về tuyến sau cứu chữa.
Chiến dịch Xuân Mậu Thân ta đạt được yêu cầu đánh bại ý chí xâm lược của đế
quốc Mỹ, buộc chúng phải xuống thang.
Từ “chiến tranh cục bộ” ở đỉnh cao phải chuyển sang “Việt Nam hóa chiến tranh”,
quân viễn chinh Mỹ và quân chư hầu lần lượt rút quân về nước. Không có chiến dịch Xuân
Mậu Thân 1988 thì không thể có việc Mỹ chịu lùi bước. Chuyển hướng chiến lược thụt lùi
là chứng tỏ Mỹ chấp nhận thua trận ở Việt Nam. Mặc dù đế quốc Mỹ xuống thang, nhưng
đối với chiến trường Biên Hòa tình hình vẫn còn rất ác liệt. Mỗi đợt rút quân, là các lữ
đoàn 173, 199, Sư 25 Mỹ càn quét, B52 bỏ bom đánh phá ác liệt các căn cứ ta để bảo vệ
hành lang cho chúng rút quân. Lực lượng ta củng cố đội ngũ và tiếp tục đánh địch càn quét
trong căn cứ. Chiến dịch Xuân 1969 rồi chiến dịch năm 1972, lực lượng ta vẫn sung sức
tiếp tục đánh sân bay, kho Long Bình, đánh bọn bảo an tại ga xe lửa, đánh Ty cảnh sát
Biên Hòa, tiêu diệt tiểu đoàn biệt động quân tại Suối Săng Máu. Địch phản kích, bom pháo
ác liệt, bao vây phong tỏa kinh tế. Cán bộ, chiến sĩ Biên Hòa phải chịu đựng gian khổ.
Năm 1970, tình hình quá khó khăn, cơ quan, bộ đội thiếu gạo ăn phải ăn củ từ rừng, lá bép,
trái chuối xanh, đậu nành, bắp, khoai, đu đủ, bí rau v.v... Bàu rau muống tại Bàu Hàm cứ
mỗi tối, bộ đội cắt từng bồng về ăn thay gạo, ăn rau, củ nhưng địch càn vẫn đánh diệt địch.
Vẫn tổ chức đánh kho Long Bình, sân bay Biên Hoà theo lệnh cấp trên. Có lần tiểu đoàn
1 trước khi vào trận, đến Tỉnh uỷ yêu cầu cho mỗi chiến sĩ một lít gạo nấu ăn no để đi đánh
giặc, Tỉnh uỷ đã lấy gạo dự phòng cấp cho bộ đội. Tình cảm giữa Đảng với lực lượng vũ
trang và nhân dân càng gắn bó trong nhiệm vụ giết giặc, giải phóng quê hướng đất nước.
Ngoài nhiệm vụ đánh hậu cứ kho tàng của địch, lực lượng vũ trang Biên Hòa còn phải
đánh phá ấp chiến lược, phá thế kềm kẹp của địch ở vùng Bàu Hàm, Hưng Lộc, Thiện Tân,
Tân Định, Đại An. Phát động quần chúng đấu tranh chống khủng bố trả thù, chống phá âm
mưu gom dân của địch, đòi tự do đi lại làm ăn. Trong nội thành, Đảng lãnh đạo quần chúng
đấu tranh đòi dân sinh dân chủ, chống mọi áp bức bóc lột của địch, giành quyền lợi cho
quần chúng. Đồng bào trong nội thành Biên Hòa tuy bị địch kềm kẹp gắt gao nhưng vẫn
một lòng yêu nước, ủng hộ cách mạng. Bà con ở Gò Me, lân Thành đào hầm bí mật cho
bộ đội về trú ẩn để đánh địch xuân 1969. Đồng bào ở xã Hiệp Hòa, ấp An Hảo, Bình Đa
xã Bửu Hòa, xã Tân Vạn v.v...đào hầm bí mật chứa cán bộ, lực lượng võ trang về ở để
đánh địch. Ai mà biết được hết tấm lòng son sắt thủy chung với cách mạng, dù ở tận sâu
trong lòng địch vẫn hướng về cuộc chiến đấu chánh nghĩa giải phóng dân tộc, để mọi người
thoát khỏi cảnh áp bức của bọn cướp nước và bán nước.
Có thể nói, những năm vô cùng ác liệt đó, cán bộ chiến sĩ Biên Hòa đã thể hiện

4 Page 4

▲back to top
đúng mức chủ nghĩa anh hùng cách mạng, kiên cường giữ vững thế tiến công địch, giành
nhiều thắng lợi, lập nên những thành tích xuất sắc.
Mùa xuân năm 1975, chuẩn bị cho chiến dịch Hồ Chí Minh giải phóng miền Nam,
nhiều cán bộ, đảng viên cộng sản đã hòa mình với dân, được dân tin yêu đùm bọc. Các
đồng chí Nguyễn Hồng Kỳ, nữ đồng chí Tám Huệ, Ba Thiệp, Sáu Tốt, Hai Não v.v... đã
vào ở được trong nội thành làm ăn như mọi người dân để giữ thế hợp pháp hoạt động cách
mạng và tiến hành tổ chức Uỷ ban khởi nghĩa ở khu công nghiệp Biên Hòa, các xã ngoại
thành và nội ô.
Sau khi kết thúc thắng lợi 12 ngày đêm tiêu diệt dịch tại tỉnh lỵ Long Khánh, 2 quân
đoàn chủ lực của ta đánh vào Biên Hòa: Quân đoàn 2 đánh vào căn cứ địch ở Nước Trong,
quận lỵ Long Thành, căn cứ Thành Tuy Hạ và tiến về Sài Gòn. Quân đoàn 4 đánh vào
Biên Hòa. Khó có thể hình dung được khi chiến dịch tấn công về Biên Hòa, bom, pháo ác
liệt như thế nào! Pháo địch cấp tập bắn dọc quốc lộ 1, nhưng bộ đội ta vẫn tiến lên tiêu
diệt địch ở ngã ba Dầu Giây, yếu khu Trảng Bom rồi đánh về hướng Biên Hòa. Đêm 29-
4, hàng ngàn anh chị em tù chính trị ở trại giam Tân Hiệp phá khám kéo ra gặp bộ đội trên
đường hành quân, mừng vui trào nước mắt, mặc cho pháo địch cứ bắn điên cuồng.
Trong niềm vui chung đó, tôi lại hân hạnh có niềm vui riêng. Tôi gặp lại vợ tôi đã
bị địch bắt tra tấn giam cầm 7 năm, được gặp lại trong giờ phút ấy, tôi rất xúc động. Vợ
chồng gặp nhau trong phút chốc rồi lại chia tay. Tôi đi với bộ đội tiếp tục cuộc tấn công
giải phóng Biên Hòa. Sáng 30-4-1975, lực lượng xe tăng, pháo binh ta tiến về chiếm tỉnh
lỵ Biên Hòa. Trên đường vào Biên Hòa, đồng bào hai bên đường ra mừng quân giải phóng.
Hàng ngàn xe Honda chạy theo xe quân giải phóng vào trung tâm thành phố.
10 giờ 30 ngày 30-4-1975, Biên Hòa hoàn toàn giải phóng. Các lực lượng vũ trang
địa phương nhanh chóng triển khai tiếp quản nội thành, ngoại thành và khu công nghiệp
Biên Hòa. Sân bay và kho Long Bình do bộ đội chủ lực Quân đoàn 4 tiếp quản. Trong khi
đó, đồng bào tập trung hàng ngàn người tại Công trường Sông Phố, và tại sân bay Tòa hành
chánh tỉnh do ta mới tiếp quản. Chúng tôi nói chuyện với bà con trong không khí tưng bừng
của mọi tầng lớp nhân dân thành phố Biên Hòa, mừng ngày giải phóng đất nước, giải phóng
và làm chủ Biên Hòa thân yêu.